Schakelt je fiets niet soepel, hoor je een tikkend geluid of slaat de ketting soms over? Dan is de kans groot dat je versnellingen opnieuw afgesteld moeten worden. Goed afgestelde versnellingen zorgen ervoor dat je lichter, stiller en comfortabeler fietst. Ook voorkom je onnodige slijtage aan je ketting, tandwielen en derailleur.
Of je nu een stadsfiets, mountainbike, elektrische fiets of transportfiets hebt, goed werkende versnellingen maken elke rit prettiger. In deze blog leggen we uit wanneer je jouw versnellingen moet afstellen, hoe je derailleurversnellingen controleert en hoe je Shimano Nexus 3 en Nexus 7 naafversnellingen afstelt.
Goed afgestelde versnellingen zorgen voor een betere fietservaring. Je schakelt sneller, trapt soepeler en hebt minder kans op haperingen tijdens het fietsen. Zeker wanneer je veel schakelt, bijvoorbeeld bij tegenwind, bruggen of heuvels, merk je direct of je versnellingen goed staan.
Daarnaast voorkomt een goede afstelling onnodige slijtage. Wanneer de ketting niet precies goed over de tandwielen loopt, kunnen de ketting, cassette en derailleur sneller verslijten. Door je versnellingen op tijd te controleren, blijft je fiets langer prettig rijden en voorkom je onnodige onderhoudskosten.
Je merkt meestal vanzelf wanneer de versnellingen niet goed staan. De fiets schakelt dan traag, de ketting maakt geluid of de ketting slaat over tijdens het trappen. Ook kan het gebeuren dat je niet meer alle versnellingen goed kunt gebruiken.
Na het vervangen van een fietsketting, cassette, derailleur of versnellingskabel is het verstandig om de afstelling opnieuw te controleren. Ook bij een nieuwe fiets kan dit nodig zijn. Versnellingskabels kunnen zich namelijk na de eerste ritten nog iets zetten, waardoor de afstelling verandert.
Veel sportieve fietsen, mountainbikes en sommige stadsfietsen hebben derailleurversnellingen. Hierbij beweegt de ketting over verschillende tandwielen. Om soepel te schakelen, moeten de kabelspanning, derailleurpositie en begrenzing goed staan.
Zet je fiets bij voorkeur op een fietsstandaard of in een werkstandaard. Zo kun je veilig aan de pedalen draaien terwijl je door de versnellingen schakelt. Controleer eerst rustig hoe de ketting beweegt voordat je iets gaat afstellen.
De kabelspanning bepaalt hoe goed de derailleur reageert wanneer je schakelt. Is de kabelspanning te laag, dan schakelt de ketting vaak moeilijk naar een groter tandwiel. Is de kabelspanning te hoog, dan kan de ketting juist slecht terugschakelen of gaan tikken.
Schakel rustig door alle versnellingen en kijk of de ketting netjes over de tandwielen loopt. Is dat niet het geval? Dan kun je de kabelspanning aanpassen met het stelwieltje bij de derailleur of bij de shifter. Draai steeds kleine stukjes en test daarna opnieuw. Zo voorkom je dat je te ver bijstelt.
De derailleur verplaatst de ketting tussen de tandwielen. Met de L-schroef en H-schroef stel je de uiterste posities van de derailleur af. De L-schroef begrenst de kant van het grootste tandwiel achter. De H-schroef begrenst de kant van het kleinste tandwiel achter.
Deze afstelling is belangrijk om te voorkomen dat de ketting van de tandwielen afloopt. Staat de derailleur te ver naar binnen of naar buiten, dan kan de ketting eraf lopen of niet goed schakelen. Werk daarom voorzichtig en draai de schroeven steeds met kleine stapjes.
De indexering bepaalt hoe precies de ketting van het ene tandwiel naar het andere schakelt. Schakel door alle versnellingen en luister goed. Hoor je een tikkend geluid, dan ligt de ketting waarschijnlijk niet precies recht op het tandwiel.
In dat geval kun je de kabelspanning iets aanpassen met het stelwieltje. Draai kleine stukjes en test steeds opnieuw. Het doel is dat de ketting soepel schakelt en geruisloos over de tandwielen loopt.
Na het afstellen is het belangrijk om je fiets te testen. Maak een korte proefrit en schakel door alle versnellingen. Let op of de ketting soepel beweegt, of er geen geluiden zijn en of de fiets goed reageert tijdens het trappen.
Merk je nog steeds dat de ketting tikt, overslaat of niet goed schakelt? Stel dan de kabelspanning nog iets bij. Blijft het probleem bestaan, dan kan er sprake zijn van slijtage of een verbogen derailleur.
Is het nog niet helemaal duidelijk? Bekijk dan onze instructievideo over derailleur versnellingen afstellen.
Veel stadsfietsen en transportfietsen hebben een naafversnelling. Hierbij zitten de versnellingen verwerkt in de naaf van het achterwiel. Dit systeem is onderhoudsvriendelijk en goed beschermd tegen vuil en regen. Toch kan ook een naafversnelling na verloop van tijd bijgesteld moeten worden.
Bij Shimano Nexus versnellingen werk je met gele markeringen. Wanneer deze markeringen goed tegenover elkaar staan, is de versnelling juist afgesteld. Welke versnelling je moet kiezen tijdens het afstellen, verschilt per type naaf.
Voor het afstellen van een Shimano Nexus 3 naafversnelling zet je de fiets eerst in versnelling 2. Daarna controleer je of de gele markeringen op de versnellingsnaaf precies tegenover elkaar staan.
Staan de markeringen niet goed? Draai dan aan het stelwieltje van de versnellingskabel totdat de markeringen op één lijn staan. Schakel daarna een paar keer door alle drie de versnellingen en zet de fiets opnieuw in stand 2 om te controleren of de afstelling goed blijft.
Wil je zien hoe dit werkt? Bekijk dan onze instructievideo over Nexus 3 versnellingen afstellen.
Bij een Shimano Nexus 7 naafversnelling zet je de fiets in versnelling 4. Daarna kijk je of de gele markeringen in het kijkvenster van de versnellingsnaaf netjes op één lijn staan.
Staan de markeringen niet gelijk? Dan kun je met het stelwieltje de kabelspanning aanpassen. Draai rustig en controleer tussendoor steeds opnieuw. Schakel daarna door alle versnellingen om te testen of de overgangen soepel zijn.
Schakelproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. Soms is alleen de kabelspanning niet goed. In andere gevallen is er sprake van slijtage, vuil of een beschadigd onderdeel. Het is daarom verstandig om niet alleen de afstelling te controleren, maar ook de staat van de ketting, tandwielen en kabels.
Loopt de ketting aan of schakelt de fiets niet soepel? Controleer dan eerst de kabelspanning. Blijft het probleem bestaan, kijk dan of de derailleur recht staat. Een derailleur kan verbuigen door een val, stoot of transport.
Slaat de ketting over tijdens het trappen? Dan kan de ketting versleten zijn. Ook de cassette of tandwielen kunnen slijtage hebben. In dat geval helpt opnieuw afstellen soms tijdelijk, maar is vervangen vaak de beste oplossing.
Je kunt veel kleine afstellingen zelf doen, maar soms is het verstandiger om een fietsenmaker te laten meekijken. Bijvoorbeeld wanneer de derailleur verbogen is, de ketting blijft overslaan of de versnelling helemaal niet meer reageert. Ook wanneer je twijfelt over slijtage is professioneel advies handig.
Een fietsenmaker kan controleren of de kabels, ketting, cassette, derailleur of naafversnelling nog goed zijn. Zo voorkom je dat je blijft afstellen terwijl het echte probleem ergens anders zit.
Versnellingen afstellen is belangrijk voor comfortabel en zorgeloos fietsen. Met goed afgestelde versnellingen schakelt je fiets soepel, voorkom je haperingen en beperk je slijtage aan ketting en tandwielen.
Controleer regelmatig of je fiets nog goed schakelt. Pas de kabelspanning aan wanneer dat nodig is en let op signalen zoals tikken, overslaan of traag schakelen. Lukt het niet of blijft het probleem terugkomen? Neem dan contact op met een fietsenmaker voor professioneel advies en hulp.
Reacties
Wees de eerste om te reageren...
Laat een reactie achter